Narodno pozorište – Čekajući otvaranje nove zgrade subotičkog teatra

Autor: Magločistač

Gotovo 170 godina stara zgrada Narodnog pozorišta u Subotici sačuvala je do danas samo svoje korintske stubove, kao sećanje na nekadašnji izgled ovog objekta. Iako je tokom svoje istorije doživeo i jedan požar u kome je pozorište izgorelo, ponovo je sagrađeno. Prema rečima stručnjaka, zbog dotrajalosti temelja zgrade, teatar je srušen 2007. godine, i od tada do danas ljubitelji i verna publika pozorišta, ali i glumci ansambla Drame na srpskom i Drame mađarskom jeziku željno iščekuju otvaranje vrata novog teatra koji bi, prema najavama, svoju prvu predstavu u svom novom domu trebao da doživi do kraja ove 2023., godine.

Međutim, sve prepreke koje su stavljene pred glumce i upravu ovog pozorišta nisu sprečile umetnike da iz godine u godinu stvaraju sve bolje i bolje predstave, i da pokažu da zgrada nije jedini uslov za ostvarivanje sjajnih rezultata i osvajanje brojnih nagrada.

Smatra se da je prva profesionalna predstava u Subotici odigrana negde između 1760. i 1770. godine. Interesovanje građanstva za predstave putujućih trupa je raslo i ukazala se potreba za salom, pa je 1826. godine magistrat adaptirao balsku dvoranu u Građanskoj kasini za potrebe intenzivnijeg pozorišnog života. Pozorište je sagrađeno 1854. godine, a sala je imala parter sa 450 sedišta i dvospratnu ložu i ličila je na dvoranu segedinskog i osječkog pozorišta. Požar je izbio 1915. godine i pozorišna zgrada je izgorela, ali kako je od hotela Pešta bila odvojena zidom, hotel nije izgoreo, pa su glumci već nakon tri dana u hotelu igrali predstave. Hotelska dvorana pretvorena je u pozorišnu. Subotička publika je u tom periodu gledala uglavnom operete i muzičke komedije. 

Video: Marina Vidaković Hadnađ

Izgradnja nove  zgrade pozorišta počela je 15. februara 1926. a završena je već 15. decembra iste godine. Prva predstava u novom pozorištu koja je otvorila zdanje bila je Carska nevesta Rimskog Korsakova, u izvođenju Narodnog pozorišta iz Beograda. Tada su se pozorišne predstave odigravale samo ponedeljkom i utorkom, dok su ostali dani bili rezervisani za bioskopske projekcije, jer su bile isplativije. To je bio period koji je obeležilo gostovanje brojnih ansambala i to uglavnom Opere iz Beograda. Posle rata u jesen 1945. godine, zgrada na korintskim stubovima, postaje stalna kuća dva profesionalna ansambla Hrvatskog i Mađarskog. Pozorište 1951. godine osim ova dva ansambla, dobija i muzičku granu koja prerasta u Operu. Posle dvadeset godina od izgradnje prvi upravnik pozorišta uspeo je da iseli Poresku upravu iz zgrade hotela Beograd i tada zgrada biva renovirana i prilagođena u potpunosti pozorišnom životu. Pozorište je za to vreme bilo savremeno tehnički opremljeno i dobilo je i kamernu scenu, takozvanu Malu salu. 

Danas je zgrada Narodnog pozorišta u izgradnji i čeka da se pozorišni poslenici i publika u nju ponovo vrate. Sve vreme oba ansambla Narodnog pozorišta, ansambl Drame na srpskom jeziku i ansambl Drame na mađarskom jeziku vredno rade, a tridesetčetvoro zaposlenih glumaca i trinaestoro spoljnih saradnika u svakoj sezoni pred publikom izvedu osam premijera.

Prema rečima Miloša Nikolića, direktora Pozorišta, glavno postignuće ove institucije jeste visok umetnički nivo predstava, zahvaljujući čemu je subotički teatar ušao u selekcije prestižnih festivala i dobijao brojne nagrade. Gotovo da ih je nemoguće pobrojati, ali kada predstava odnese devet nagrada na Sterijinom pozorju u jednoj godini, kao stvarno možemo da budemo zadovoljni i zahvalni svima koji su tome doprineli.

Narodno pozorište je danas stalno i savremeno repertoarsko pozorište koje gotovo svakodnevno izvodi predstave na jedinoj sceni koju ima, na Sceni nekadašnjeg Jadran bioskopa. Nju dele dve drame i termini se usklađuju kakorepertoar ne bi trpeo. Gotovo svakoga dana u mesecu na repetoaru je jedna predstava.

U eri savremenih tehnologija, kojima su mladi ljudi uglavnom zaokupljeni, veliki izazov koji je pred svim instutucijama kulture, pa i pred našom, jeste dopreti do mlade publike. Nikolić naglašava da u pozorištu volimo da kažemo da se neko „inficirao“ teatrom i to je nešto na čemu sve ove godine radimo. Trudimo se da kreiramo repertoar koji će biti blizak senzibilitetu mladih ljudi u našoj lokalnoj zajednici, i da se bavi i temama koje njih zanimaju. Mladi žele da vide predstave koje su relevantne za njihov život i interese, a otvorenost prema savremenim i inovativnim pravcima je nešto što im je interesantno. Subotički teatar u poslednje vreme, u svoje redove je primio nekoliko mladih talentovanih glumaca, što je još jedan od načina da se približimo novoj publici. 

Fotogalerija: Marina Vidaković Hadnađ

viber-image-2023-06-08-12-38-40-375
viber-image-2023-06-08-12-40-15-490
Inspira-hub
02Grb-Subotice
UNDP